س. اسفند ۶ام, ۱۳۹۸

ارتودنسی چیست؟ | بیماری

Abstract background particles.

زیبایی یکی از نعمتای خدادادیه که لازمه به هر شکلی حفظ و نگهداری شه. دندانا هم یه تیکه از بدن هستن که علاوه بر سالم بودن، زیبایی اونا اهمیت به سزایی در ظاهر شخص و حتی چگونگی گفت و گو و رابطه برقرار کردن با بقیه داره. لبخندی که با دندونای ردیف و سفید زده شه، به طور مسلم از دندانایی بی نظم قشنگ تر و باحال تر هستش و مخاطب رو بیشتر به خود جذب می کنه.

علاوه بر زیبایی، دندونای بی نظم، می تونه باعث خراب شدن زودتر دندانا (به دلیل گیر کردن غذا)  و ایجاد مشکلاتی در دستگاه گوارش و بقیه دستگاه های بدن شه.

ارتودنسی به معنی ردیف کردن دندون هاس. هدف از این کار، مرتب کردن دندون های فک بالا یا فک پایین و یا هر دو فکه، ولی دو نکته مهم دیگه رو هم به طور هم زمان باید در نظر داشت:

۱- دندونای مرتب شده در دو فک خوب روی همدیگه قرار گیرند تا عمل جویدن به بهترین راه ممکن انجام شه.

۲- حرکات دندانی به آهستگی و با دست کم آسیب انجام شه تا موقعیت جدید دندانا تغییر نکنه یا دندانا آسیب نبینن.

در تصویر سمت راست شماره ۱ دندونای بی نظم رو نشون میده. شماره ۲ عمل ارتودنسی روی دندانا و شماره ۳ دندونای منظم رو بعد از ارتودنسی نشون میدن.

درمان در ارتودنسی چه مدت زمان میبره و مراحل اون کدامه؟

درمانای کامل ارتودنسی بر خلاف بقیه درمانای دندون پزشکی، تقریبا طولانی تر هستن و به صورت میانگین حدود ۲ تا ۳ سال به طول می رسن.

در این رابطه چگونگی حرکت دندانا، حتی واسه دندون پزشکان هم باحال و بعضی وقتا حیرت انگیزه. با اعمال نیرو به دندانا بخشی از استخون دور و بر دندون خورده شده و بخش دیگری ساخته می شن. اگه ناهنجاری فکی وجود نداشته باشه و فقط بی نظمی دندانی مشکل اصلی مریض باشه، بهتره درمان تا رویش همه دندونای دائمی یعنی حدود ۱۲ سالگی به تعویق بیفته.

دندونای شیری چند تا بوده و روش مراقبت از اونا چیجوریه؟

قبل از رویش دندونای دائمی، ۲۰ دندون شیری در دهن کودک هست و پس از افتادن هر کدوم از اونا، یه دندون دائمی باید جانشین اون شه. البته حدود ۶ تا ۷ سالگی در انتهای دندونای شیری در هر طرف و در هر فک یه دندون دائمی رویش پیدا میکنه که اتفاقاً مهم ترین دندون دایمیه که در شمارش دندانا باید اونا رو هم در نظر داشت.

حفظ دندونای شیری، مهم ترین راه پیشگیری از بروز بی نظمیای دندانی یا دست کم سخت تر شدن اوناس.

بیرون آوردن دندونای شیری و دندونای دائمی به خاطر مرتب شدن دندانا، نباید بدون نظر دندون دکتر صورت پذیرد.

اگه ناهنجاری فکی وجود نداشته باشه و فقط بی نظمی دندانی مشکل اصلی مریض باشه، بهتره درمان تا رویش همه دندونای دائمی یعنی حدود ۱۲ سالگی به تعویق بیفته.

والدین در برخورد با بی نظمیای ایجاد شده در دندونای شیری فرزندشون چه اقدامی لازمه بکنن؟

بعضی وقتا بی نظمیای ناچیز و متوسط دندونای کودک، موجب نگرانی والدین می شه و به عنوان یه راه حل سریع، از دندون دکتر میخوان که دندونای شیری کودک رو واسه باز شدن فضای دهن و واسه مرتب شدن دندونای تازه رویش یافته خارج کنن که اصلاً اقدام درستی نیس، بلکه این کار باید پس از آزمایش شرایط فکی و دندانی مریض در وضعیت بسیار خاص انجام شه. کلا این عمل منتهی به خیلی بد تر شدن بی نظمی دندانا در سالای آینده و کمبود فضا واسه بقیه دندونای دائمی می شه و دندون در داخل استخون جابجا خواهد گردید. در شرایط طبیعی، سرعت این حرکت یه میلی متر در هر ماهه.

واسه مرتب کردن دندانا از چه روشی استفاده می شه؟

واسه مرتب کردن دندانا، کلا از دو نوع دستگاه یا وسایل استخوانی استفاده می شه:

۱- دستگاه متحرک ارتودنسی: که مریض می تونه اونو از دهن خارج کنه و دوباره در محل اولیه خود بذاره. این دستگاه بیشتر در دوره دندون شیری یا شیری – دائمی و عموماً در کودکان کمتر از ۱۲ سال استفاده می شه و دندون پزشکان عمومی مهارت به کار گیری این نوع دستگاه ها رو در دوره تحصیل خود یاد می گیرن.

۲- دستگاه ثابت ارتودنسی: که به طور محکم به دندانا متصله و مریض نمی تونه اونو از دهن خارج کنه. قرار دادن و به کار گیری و تنظیم این دستگاه فقط در دوره های تخصصی ارتودنسی آموزش داده می شه و از درمانای پیچیده حساب می شن که حتماً باید تحت نظر متخصصین ارتودنسی انجام شه. متأسفانه بعضی از دندون پزشکان عمومی، بدون آموزش کافی و تجربه لازم مبادرت به درمون با این وسایل می کنن و صدمات وسیع و جبران ناپذیری از جمله تحلیل ریشه دندانا یا خوردگی استخون واسه مریض ایجاد می کنن. این نوع دستگاه ها پس از رویش دندونای دائمی و معمولا پس از ۱۲ سالگی واسه مرتب کردن دندانا به کار میره.

بهترین سن واسه درمان ناهنجاریای دندانی – فکی کدامه؟

بهترین سن واسه تشخیص ناهنجاریای دندانی – فکی، سن ۷ سالگیه. البته بهترین سن درمون، بسته به نوع ناهنجاری فرق داره. به طور مثال بهتره درمان عقب بودن فک پایین در سنین ۹ تا ۱۰ سالگی و عقب بودن فک بالا در حدود سنین ۷ تا ۸ سالگی شروع شه.

دکتر امیرفرهنگ میراسماعیلی- دندون دکتر و متخصص ارتودنسی

استادیار دانشگاه علوم پزشکی همدان

*

منبع : tebyan.net